Home Over VerkiezingenVS.comMeedoen?Huisregels

Wat zijn de kansen van de Libertarische Partij?

Coen Nij Bijvank op 30 mei 2016 - Reageren

 

Op de nationale conventie van de Libertarische Partij werd Gary Johnson gisteren verkozen tot presidentskandidaat. De oud-directeur van een cannabisbedrijf en voormalig gouverneur van New Mexico is lang niet zo bekend als zijn Democratische en Republikeinse tegenstanders, maar staat er door de impopulariteit van Trump en Clinton niet slecht voor.

 

Het was nog niet zo gemakkelijk voor Johnson en zijn running mate William Weld (oud-gouverneur van Massachusetts) om de nominatie op de conventie binnen te slepen. Weld won de nominatie voor vicepresidentskandidaat in de laatste stemronde zelfs met een heel krappe meerderheid van 50,6 procent.

 

Beide werden door een groot deel van de partij bekritiseerd omdat ze te gematigd zouden zijn. Om uiteindelijk meer dan alleen de eigen achterban aan te spreken, doen de kandidaten concessies aan het pure libertaire gedachtegoed. Dat zint veel partijgenoten niet. Johnson werd door een aantal gedelegeerden uitgejouwd toen hij in een debat aangaf dat hij bij het uitgeven van rijbewijzen en bij het terugdringen van CO2-uitstoot een rol zag weggelegd voor de overheid. Kritiek op die standpunten is logisch: libertariërs willen in principe een zo klein mogelijke overheid en streven naar zoveel mogelijk zelfbestuur.

 

Toch kreeg het ticket Johnson-Weld uiteindelijk voldoende steun. Nu is de vraag of zij voor een verassing kunnen zorgen bij de algemene verkiezingen in november.

 

Goede peilingen

In drie recente peilingen waarbij ondervraagden de keuze kregen tussen Clinton, Trump en Johnson, kreeg Johnson een keer elf en twee keer tien procent van de stemmen. Dat is fors, gezien de geringe rol van betekenis die kandidaten van derde partijen doorgaans spelen bij Amerikaanse verkiezingen. Het zijn de Democraten en Republikeinen die de dienst uitmaken.

 

Maar zowel Trump als Clinton kampen met historisch lage waarderingscijfers. Vooral Trump scoort slecht: in peilingen zegt zestig procent van de ondervraagden hem als negatief te beschouwen. Maar ook Clinton krijgt volgens peilingen van meer dan de helft van de bevolking een negatieve beoordeling.

 

Springen Republikeinen op de Libertarische wagen?

Voor Clinton scheelt het nog dat haar kandidatuur breed gesteund wordt binnen haar eigen partij. Trumps partijgenoten scharen zich schoorvoetend achter hem of keren zich zelfs openlijk tégen hem. Het zou kunnen dat Republikeinen die moeite hebben met Trump hun steun uitspreken voor Johnson. Ttraditionele, small government-Republikeinen delen immers veel gedachtegoed met libertariërs.

 

Zo is er Mary Matalin, een bekende Republikeinse partijstrateeg, die zichzelf onlangs registreerde als Libertair en dit weekend zei dat “het twee partijenstelsel op omvallen staat. De tijd is rijp voor een nieuwe grootste partij.”

 

Probleem: winner-takes-all

Een groot obstakel voor kandidaten van derde partijen is het kiesstelsel. Kandidaten moeten bijvoorbeeld aan veel voorwaarden voldoen om mee te doen aan debatten en om überhaupt op de stembiljetten te komen. In de praktijk lukt dat doorgaans alleen de kandidaten van de twee grote partijen.

 

Het lijkt erop dat de naam van Johnson in de meeste staten op de stembiljetten zal staan in november. Maar dan is er nog een moeilijkheid: door het Amerikaanse systeem van kiesmannen en winner-takes-all, maak je als kandidaat alleen kans op de overwinning als je in veel staten een relatieve meerderheid van de stemmen hebt behaald. Oftewel: een goede score onder de hele bevolking betekent nog niet automatisch een grote kans op het presidentschap. Zo haalde de onafhankelijke kandidaat Ross Perot in 1992 bijna 20 procent van de stemmen, maar was hij in geen enkele staat de winnaar en kreeg hij dus geen enkele kiesman achter zich.

 

 

Lees hier een profiel van Gary Johnson, en hier een profiel van de Libertarische Partij die vorige week op VerkiezingenVS.com verschenen.

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.