Home Over VerkiezingenVS.comMeedoen?Huisregels

Amerikaanse partijgeschiedenis deel 6: het begin van Koude Oorlog en Civil Rights

Jasper Maassen op 9 mei 2016 - Reageren (6)

In den beginne was er George Washington, en daarna kwamen de partijen. Eén van Washingtons grootste angsten was het ontstaan van politieke partijen, want dat zou volgens hem de eenheid in het land niet ten goede komen. Nu gaat de strijd tussen twee partijen, maar hoe zijn die eigenlijk ontstaan? Deel 6 van deze serie brengt ons in het begin van de Koude Oorlog, met Harry S. Truman en Dwight D. Eisenhower. Het vorige deel is hier te lezen.

 

Grote schoenen

Met de dood van Franklin D. Roosevelt trad er een nieuwe president aan in de vorm van Harry Truman. Grotere schoenen om te vullen waren haast niet in te denken, en het contrast tussen de twee kon bijna niet groter zijn. Truman was klein, geen groot spreker en was zichtbaar nerveus in de buurt van de pers, terwijl FDR juist zeer mediageniek was. Truman's populariteit was dusdanig laag dat de pers in 1948 nauwelijks de moeite nam om de verkiezingen fatsoenlijk te verslaan. Er waren bijna geen peilingen, omdat men er vanuit ging dat Thomas Dewey zou gaan winnen. Truman ging echter op een campagnetournee met de trein en stopte regelmatig om op het station toegestroomde mensen toe te spreken. Het resulteerde in een overwinning die dusdanig verrassend was dat de krantenkoppen niet klopten: “Dewey defeats Truman.” Op de foto staat een breed lachende Truman met de krant.

 

Oorlog en de Fair Deal

Aangezien Truman als vicepresident werd genomineerd vanwege zijn Zuidelijke afkomst (Missouri), en hij daardoor de conservatieve aanhangers van de Democraten zou aanspreken, ging men er bij zijn aantreden vanuit dat hij de New Deal van Roosevelt de nek om zou draaien. Niets was echter minder waar. Zijn Fair Deal programma, dat in 1945 in de vorm van een 21-punten-plan werd gepresenteerd, ging verder waar Roosevelt was gebleven en vormde de basis voor het Democratische ideaal van universal health care. Bovendien was Truman de eerste president die een toespraak hield bij de National Association for the Advancement of Colored People (NAACP). Zijn plannen omtrent civil rights kwamen echter niet of nauwelijks door het Congres heen. Via executive orders, beslissingen van de president die slechts moeilijk door het Congres terug te draaien zijn, wist hij wel een einde te maken aan segregatie in het leger.

 

Trumans erfenis bestaat voor een groot deel uit oorlog: hij nam de beslissing om twee atoombommen op Japan te gooien, en met de Trumandoctrine begon de Koude Oorlog: de president verzekerde steun aan ieder land dat door communisme bedreigd zou worden. Bovendien leidde de VS een VN-coalitie in de Koreaanse Oorlog, het eerste oorlogsconflict tussen Oost en West. Daarnaast vond onder de Trumandoctrine ook de oprichting van de NAVO en het instellen van het Marshallplan plaats.

 

Gewild door beide partijen

Truman werd opgevolgd door de zeer succesvolle generaal Dwight D. Eisenhower. Als opperbevelhebber van de geallieerden in de Tweede Wereldoorlog was Eisenhower populair bij zowel Democraten als Republikeinen, die hem dan ook allebei graag als presidentskandidaat wilden hebben. Hij koos voor de Republikeinen, en met zijn verkiezing eindigde een periode van twintig jaar aan Democratische presidenten. Het betekende ook weer een iets meer ingetogen presidentschap: Eisenhower hechtte waarde aan een juiste balans tussen president en Congres, wat volgens hem onder de Democraten verstoord was. Zijn verkiezing betekende ook dat de VS zich definitief met wereldpolitiek bleef bemoeien. Waar veel Republikeinen een isolationistische insteek hadden, bevond de oud-generaal zich op één lijn met zijn twee voorgangers.

 

Little Rock

De strijd om burgerrechten voor de Afro-Amerikaanse bevolking begon steeds heviger te worden, vooral nadat in 1954 het hooggerechtshof in de zaak van Brown vs. Board of Education of Topeka had geoordeeld dat separate but equal, de Amerikaanse variant van apartheid, ongrondwettig was. Openbare scholen zouden niet meer gesegregeerd mogen zijn, iets wat ondersteund werd door Truman. Eisenhower weigerde echter zijn mening hierover te uiten en bleef passief op dit vlak, zelfs toen de gouverneur van Arkansas met behulp van de Nationale Garde de desegregatie van een school in Little Rock wilde voorkomen. Uiteindelijk greep hij in door met federale troepen de veiligheid van Afro-Amerikaanse leerlingen te garanderen. Zij verjaagden de woedende menigte die het naar school gaan tot dan toe had belemmerd, waarmee Eisenhower – ondanks zijn terughoudendheid – een precedent schepte voor zijn opvolgers.

 

Visionair

Tot slot nog een citaat uit zijn afscheidsspeech. De oud-generaal waarschuwde de VS voor te grote macht voor de militaire industrie: “In the councils of government, we must guard against the acquisition of unwarranted influence, whether sought or unsought, by the military-industrial complex. The potential for the disastrous rise of misplaced power exists, and will persist.” Had men maar beter geluisterd naar Ike...

 

Dit artikel is geschreven met behulp van The American Presidency: Origins and Development, 1776-2007, fifth edition, van Sidney M. Milkis en Michael Nelson

 

 

Reacties (6)

hoi op 16 juni 2016 12:54:

Heeeyy

 

stro is langer op 16 juni 2016 12:55:

hgh?

je moeder op 16 juni 2016 12:57:

gmj?

 

wazaaaaa! op 16 juni 2016 12:57:

gh thnx

Jaman op 16 juni 2016 12:58:

ja idd

 

yhgvtfy op 16 juni 2016 12:58:

fhgtugtuiphguw58995hguahbngghbgryhuobhs9pjjjgg