Home Over VerkiezingenVS.comMeedoen?Huisregels

Is it the economy, stupid?

5 op 27 februari 2012 - Reageren

Mitt Romney probeert zich uit alle macht terug te vechten in de race om de Republikeinse nominatie. Vrijdag gaf hij een speech op het enorme Ford Field, waarbij alle aandacht uitging naar het gebrek aan belangstelling: slechts 1.200 toehoorders in een stadion voor 80.000 mensen. De inhoud sneeuwde daardoor wat onder, maar Romney benadrukte weer zijn 'electability' op grond van zijn economische beleid. De verkiezingen zullen toch vooral over die economie gaan. Sinds Clinton weet immers iedereen: "It's the economy, stupid." Maar is het alleen de economie?

 

Fiscal conservatism De beleidsvoorstellen die Romney onlangs presenteerde op een campagnebijeenkomst in Arizona maken volstrekt duidelijk in welke traditie hij staat. Romney wil de inkomstenbelasting met een vijfde verlagen. Daardoor zou het toptarief dalen van 35 naar 28 procent. Ook de vennootschapsbelasting moet omlaag: van 35 naar 25 procent. De staat, zuchtend onder torenhoge schulden, zou daardoor minder binnenkrijgen. Romney wil daarom stevig snijden in de uitgaven. Het is het klassieke Republikeinse recept: bezuinigingen en belastingverlaging, samengevat als fiscal conservatism. Doordat de staat zich terugtrekt en de mensen meer geld krijgen, zou de Amerikaanse economie eindelijk de impuls moeten krijgen waarnaar de kiezer al zo lang smacht.

 

Staatsschuld Romney poseert graag als de redder des vaderlands die zal afrekenen met Obama, de president die Amerika in het ongeluk stortte. De economie ging de afgelopen jaren door een ongekend diep dal. De Federal Reserve pompte miljarden in de economie en uit vrees voor deflatie gaf de overheid dollars uit als water. Maar het enige dat groeide, was de staatsschuld. De economie bleef haperen, banken, consumenten en bedrijven hielden de hand op de knip en er kwamen nauwelijks banen bij. Obama's populariteit had inderdaad zwaar te lijden. De approval rates daalden na de vangst van Osama bin Laden gestaag tot een historisch dieptepunt in december 2011. Niemand geloofde meer in zijn maatregelen tegen de crisis.

 

Crisis, what crisis? De economische crisis is inmiddels een van de belangrijkste thema's in het Amerikaanse nieuws. Wat Romney niet lukt, krijgen economen moeiteloos voor elkaar: zalen stromen vol als ze iets over de crisis zeggen. Een panel met vier topeconomen in het New Yorkse Metropolitan Museum trok honderden belangstellenden en was direct uitverkocht. Dat is eigenlijk nerkwaardig, want de economen hebben helemaal geen oplossing: ze spreken elkaar steeds tegen. Dat bleek ook nu weer. Nobelprijswinnaar Paul Krugman vindt dat de overheid de economie moet stimuleren. Nobelprijswinnaar Edmund Phelps vindt verder laten oplopen van het overheidstekort onverantwoord; hij pleit voor harde bezuinigingen om de staatsschuld terug te dringen, zodat de economie weer ruimte krijgt om te groeien.

 

Economisch beleid Obama kan zich dus evenzeer op topeconomen beroepen voor zijn stimuleringsbeleid en zijn bailouts, als de Republikeinse kandidaten dat kunnen voor hun fiscal conservatism. Omdat het economische beleid zo gepolariseerd is, zal het economische programma van de kandidaten weinig kiezers over de streep trekken. Dat blijkt ook uit de polls. Hoewel veel kiezers zeggen dat ze economische groei belangrijk vinden en dan vooral meer werk zegt dat weinig over welke oplossing ze willen. Alleen de resultaten van het beleid tellen dus: groeit de economie, dan wint Obama, bij recessie winnen de Republikeinen althans, dat denkt iedereen nadat Clinton in 1992 Bush uit het Witte Huis wist te verdrijven door hem de recessie van dat jaar in de schoenen te schuiven.

 

Populariteit Sinds Clinton ziet iedereen de populariteit van de president in het licht van de economie. De lichte verbetering in de approval rates van Obama hij scoort de laatste week eindelijk weer wat beter dan zijn Republikeinse rivalen wordt dan ook direct toegeschreven aan de verbeteringen in de economic outlook onder kiezers. Maar wie wat beter naar de polls kijkt, ziet dat kiezers Obama daar niet om waarderen. Amerikanen vinden namelijk helemaal niet dat het nu goed gaat, en er is dus geen sprake van beloning. Ze zijn hoogstens wat positiever over de toekomst en daar kan de president nog niet voor beloond worden. Obama's economische prestaties scoren dan ook laag in de polls, net als zijn maatregelen om meer banen te scheppen en zijn beleid ten aanzien van de staatsschuld.

 

Is it the economy? Er is veel onderzoek gedaan naar economisch succes en populariteit van regeringsleiders. De politieke wet dat economisch succes leidt tot herverkiezing blijkt lang niet altijd op te gaan. Het is wel zo dat economische groei de kansen van een zittende regeringsleider vergroot: een procent extra economische groei maakt herverkiezing drie tot vijf procent waarschijnlijker. Maar het maakt wel uit hoe die groei tot stand komt. Zittende conservatieve of liberale leiders zullen eerder herkozen worden als de inflatie laag is. Ze worden dan beloond door het vermogende deel van het electoraat voor het waardebehoud van hun kapitaal. Voor linkse regeringsleiders maakt dat weinig uit. Zij worden eerder herkozen bij banengroei en hogere inkomens: daarvan is de werkende klasse immers afhankelijk. Voor nieuwe kandidaten en oppositieleiders blijkt er weinig verband te zijn tussen de economie en hun verkiezing.

 

It's the morality, stupid! Dat verklaart waarom Santorum het in de peilingen tegenover Romney en Obama zo goed doet. Obama verliest het op het punt van de economie: Democratische kiezers geloven niet in zijn aanpak als er geen banen bijkomen, maar zien in de Republikeinse aanpak geen alternatief. Republikeinen en onafhankelijke kiezers vinden dat Obama de staatsschuld te veel laat oplopen. Romneys strategie om zijn verkiesbaarheid en zijn alternatieve economische beleid te benadrukken heeft daarom weinig zin. Santorum heeft het zelden over de economie. Hij richt zich op een grote groep twijfelende kiezers: de katholieken. Hij hamert op family values, abortus, homohuwelijk en overheidsbemoeienis in de gezondheidszorg. De kiezers weten al dat de Verenigde Staten bankroet zijn. Het gaat volgens Santorum nu om het morele failliet.

Reacties

Er zijn geen reacties geplaatst.